Çocuğunuzu Arabada Nasıl Korursunuz?
Çocuklarla yapılan yolculuklarda güvenlik, yalnızca emniyet kemerini bağlamakla sağlanmaz. Çocuğun boyuna ve kilosuna uygun bir oto koltuğu seçmek, koltuğu araca doğru şekilde sabitlemek ve kemerleri doğru ayarlamak gerekir.
Kısa mesafelerde veya düşük hızlarda risk olmadığı düşüncesi de doğru değildir. Trafikte beklenmedik bir fren veya çarpışma her an yaşanabilir. Bu nedenle çocuklar, yolculuğun uzunluğu ne olursa olsun mutlaka uygun çocuk bağlama sistemiyle taşınmalıdır.
Çocuğu Kucakta Taşımak Güvenli Değildir
En sık yapılan hatalardan biri, özellikle kısa yolculuklarda çocuğu kucakta taşımaktır. Ancak yetişkin bir kişi çarpışma sırasında çocuğu kollarıyla sabit tutamaz. Üstelik yetişkinin emniyet kemerini çocukla birlikte kullanması da son derece tehlikelidir.
Her çocuk kendi koltuğunda ve kendisine uygun bağlama sistemiyle yolculuk etmelidir. Ağlayan veya koltuğunda oturmak istemeyen bir çocuğu hareket hâlindeki araçta kucağa almak yerine, güvenli bir yerde durmak gerekir.
Çocuk Oto Koltuğu Nasıl Seçilmeli?
Çocuk koltuğu seçerken yalnızca yaş bilgisine bakılmamalıdır. Çocuğun:
- Boyu,
- Kilosu,
- Fiziksel gelişimi,
- Kullanılacak aracın koltuk yapısı,
- Çocuk koltuğunun üretici tarafından belirtilen sınırları
birlikte değerlendirilmelidir.
Her çocuk aynı hızda gelişmediği için belirli bir yaşa ulaşmak, otomatik olarak bir üst koltuk grubuna geçilmesi gerektiği anlamına gelmez. Çocuk, kullandığı koltuğun boy veya kilo sınırını aşmadığı sürece kendisini daha fazla koruyan mevcut sistemde kalmalıdır.
Satın alınacak koltuğun geçerli güvenlik onay etiketine sahip olması, aracınıza uygun şekilde yerleşmesi ve tüm parçalarının eksiksiz olması da önemlidir. Kullanılmış bir koltuk tercih edilecekse geçmişinin bilinmesi, ciddi bir kazaya karışmamış olması ve üretici tarafından belirtilen kullanım süresini aşmaması gerekir.
Bebekler Mümkün Olduğunca Arka Yöne Dönük Taşınmalı
Bebeklerin baş ve boyun yapıları yetişkinlere göre çok daha hassastır. Arka yöne dönük çocuk koltukları, çarpışma sırasında oluşan kuvvetin çocuğun sırtına daha geniş bir alanda dağılmasına yardımcı olur.
Bu nedenle bebekler ve küçük çocuklar, kullandıkları koltuğun izin verdiği en yüksek boy veya kilo sınırına kadar arka yöne dönük taşınmalıdır. Çocuğun bacaklarının koltuğa yaklaşması veya dizlerini hafifçe bükmesi, tek başına öne dönük koltuğa geçme nedeni değildir.
Arka yöne dönük koltuk sınırı aşıldığında, üretici talimatlarına uygun öne dönük çocuk koltuğuna geçilebilir. Bu koltuk da küçük gelmeye başladığında bir sonraki aşama yükseltici koltuktur.
Yükseltici Koltuğa Geçmekte Acele Etmeyin
Araçlardaki standart emniyet kemerleri yetişkin vücuduna göre tasarlanır. Çocuk yeterli boya ulaşmadan yalnızca araç kemeri kullanırsa kemer karın veya boyun bölgesinden geçebilir.
Yükseltici koltuğun görevi, çocuğu uygun yüksekliğe getirerek araç kemerinin vücudun daha güçlü bölgelerine yerleşmesini sağlamaktır. Doğru kemer konumunda:
- Alt kemer karın üzerinden değil, üst bacaklar ve kalça üzerinden geçmelidir.
- Omuz kemeri boyna temas etmemeli; omuz ve göğsün ortasından geçmelidir.
- Çocuk sırtını koltuğa dayayarak oturabilmelidir.
- Dizler koltuğun kenarında rahatça bükülebilmelidir.
- Çocuk yolculuk boyunca bu konumu koruyabilmelidir.
Bu şartlar sağlanmıyorsa yükseltici koltuk kullanılmaya devam edilmelidir.
Çocuk Koltuğunun Doğru Sabitlendiğini Nasıl Anlarsınız?
En güvenli çocuk koltuğu, çocuğunuza ve aracınıza uygun olan ve her yolculukta doğru kullanılan koltuktur. ISOFIX bağlantısının bulunması montajı kolaylaştırabilir ancak yanlış kurulumu tamamen engellemez.
Koltuğu monte ederken hem çocuk koltuğunun hem de aracın kullanım kılavuzu okunmalıdır. Koltuğu araca sabitlemek için üreticinin gösterdiği bağlantı yöntemi uygulanmalı, talimatlarda bulunmayan ek bağlantılar kullanılmamalıdır.
Montajdan sonra çocuk koltuğunu bağlantı noktasına yakın bölümden sağa, sola, öne ve arkaya doğru hareket ettirmeyi deneyin. Koltuk bu noktadan yaklaşık 2,5 santimetreden fazla oynamamalıdır.
Mümkünse çocuk koltuğu arka koltuğa yerleştirilmelidir. Arka orta koltuk ancak araç ve çocuk koltuğu kılavuzları buna izin veriyor ve koltuk sağlam biçimde kurulabiliyorsa tercih edilmelidir. Aksi durumda doğru montaj yapılabilen bir arka koltuk daha güvenlidir.
Kemerler Gevşek Bırakılmamalı
Çocuk koltuğunun iç kemerleri düz durmalı ve kendi etrafında dönmüş olmamalıdır. Kemer ile çocuğun vücudu arasında fazla boşluk kalmamalı, ancak kemer çocuğu rahatsız edecek kadar da sıkılmamalıdır.
Kalın mont ve şişme kıyafetler kemerin altında boşluk oluşturabilir. Çarpışma sırasında mont sıkıştığında kemer gevşek kalabilir. Bu nedenle çocuk önce ince kıyafetlerle koltuğa bağlanmalı; mont veya battaniye daha sonra kemerin üzerine örtülmelidir.
Kemerin yüksekliği ve bağlantı noktaları koltuk modeline göre değişebileceği için ayarlar mutlaka üretici kılavuzuna göre yapılmalıdır.
Arka Yöne Dönük Koltuk ve Hava Yastığı Tehlikesi
Arka yöne dönük bir çocuk koltuğu, aktif ön yolcu hava yastığının karşısına kesinlikle yerleştirilmemelidir. Hava yastığının açılması koltuğa çok büyük bir kuvvet uygulayarak çocuk için ciddi tehlike oluşturabilir.
Türkiye’deki düzenlemelerde de ön hava yastığı devre dışı bırakılmadan, hava yastığıyla korunan ön yolcu koltuğunda arka yöne dönük çocuk bağlama sistemi kullanılamayacağı belirtilmektedir.
Çocukların arka koltukta seyahat etmesi en güvenli seçenektir. Uluslararası güvenlik kuruluşları, çocukların uygun şekilde bağlanarak 13 yaşına kadar arka koltukta taşınmasını tavsiye etmektedir.
Çocuğu Park Edilmiş Araçta Yalnız Bırakmayın
Çocuklar park edilmiş bir araçta, birkaç dakikalığına bile olsa yalnız bırakılmamalıdır. Araç içi sıcaklığı kısa sürede tehlikeli seviyelere çıkabilir. Camların hafif açık bırakılması yeterli koruma sağlamaz.
Araçtan her ayrıldığınızda ön ve arka koltukları kontrol edin. Uyuyan bir çocuğu fark etmeyi kolaylaştırmak için telefon, çanta veya sık kullanılan başka bir eşyayı arka koltuğa koymak hatırlatıcı olabilir. Ancak bu yöntem hiçbir zaman doğrudan kontrolün yerini tutmaz.
Çocuk Kilidi ve Araç İçindeki Eşyalar
Arka kapıların çocuk kilitleri etkinleştirilmeli, elektrikli camların kilitleme fonksiyonu kullanılmalıdır. Çocuk kilidinin nasıl çalıştığı araçtan araca değişebileceği için kullanım kılavuzu kontrol edilmelidir.
Araç içinde sabitlenmemiş oyuncaklar, tabletler, şişeler ve ağır çantalar da ani fren veya çarpışmada tehlike oluşturabilir. Ağır eşyalar bagaja yerleştirilmeli; çocukların yanında sert ve sabitlenmemiş nesneler bırakılmamalıdır.
Türkiye’de Çocuk Koltuğu Zorunluluğu
Karayolları Trafik Yönetmeliği’ne göre belirli araç sınıflarında 150 santimetreden kısa ve 36 kilogramın altındaki çocukların taşınması sırasında çocuğun ağırlığına uygun bir bağlama sisteminin kullanılması zorunludur.
135 santimetreden uzun çocuklar, ön koltukta oturmamak şartıyla diğer koltuklardaki emniyet kemerlerini kullanabilir. Çocuk bağlama sistemi bulunmayan araçlarda üç yaşından küçük çocuklar taşınamaz.
Bununla birlikte yasal sınırlar, her çocuk için en güvenli geçiş zamanını tek başına belirlemez. Çocuk koltuğunun üretici sınırları ve araç kemerinin çocuğa doğru oturup oturmadığı mutlaka dikkate alınmalıdır.
Her Yolculuktan Önce Yapılacak Güvenlik Kontrolü
Aracı hareket ettirmeden önce şu noktaları kontrol edin:
- Çocuk koltuğu çocuğun boyuna ve kilosuna uygun mu?
- Koltuk doğru yönde ve doğru açıyla kurulmuş mu?
- Koltuk bağlantı noktasından fazla hareket ediyor mu?
- Kemerler düz ve yeterince sıkı mı?
- Kalın mont kemerin altında mı?
- Araç kemeri karın veya boyun üzerinden geçiyor mu?
- Arka kapıların çocuk kilitleri açık mı?
- Araç içinde sabitlenmemiş ağır eşya var mı?
- Araçtan inerken bütün koltuklar kontrol edildi mi?
Sonuç
Çocuğunuzu arabada korumanın temelinde üç unsur bulunur: doğru koltuk, doğru kemer ve doğru yön. Çocuk koltuğunu yalnızca yasal bir zorunluluk olarak değil, her yolculukta doğru kullanılması gereken hayati bir güvenlik sistemi olarak görmek gerekir.
Yolculuk ne kadar kısa olursa olsun çocuğunuzu kucağınızda taşımayın, kemersiz bırakmayın ve uygun koltuk aşamasından erken çıkarmayın. Aracı hareket ettirmeden önce yapacağınız birkaç saniyelik kontrol, yolculuğun en önemli güvenlik adımıdır.